Aanzienlijk wat volk struint door de winkelstraten van Maastricht, naarstig op zoek naar het ultieme kerstgeschenk voor zijn of haar dierbaren. Tot mijn ontsteltenis valt er geen allesoverheersende kerstsfeer te bespeuren. Zo kun je niet meewiegen op de warme tonen van “Let it snow”, je wordt niet omvergeblazen door de penetrante geur van glühwein en appelbeignets en er staat amper kitscherige kerstversiering te glimmen.
Om een uniek kerstgeschenk te scoren bij onze noorderburen moet je al wat over hebben. Tenminste als je aangewezen bent op het openbaar vervoer. De bus vanuit Hasselt zit afgeladen vol, voornamelijk met meisjes wiens puistjes nog moeten uitbreken, die na het laatste examen hun jeugdig enthousiasme botvieren in modeketens en vrouwen van middelbare leeftijd die er een gemoedelijk shopuitstapje van maken, gelardeerd met de nodige bourgondische intermezzo’s. Noodgedwongen worden haltes gepasseerd met gezichten vol ontzetting tot gevolg. Om de passagiers toch een minimum aan comfort te bieden, moeten in putje winter ramen geopend worden zodat iedereen een zuchtje zuurstof binnen handbereik heeft. Uiteraard kan de rit niet uitgereden worden zonder het onnavolgbare geweeklaag over het Belgische openbaar vervoer. Al is het een klaagzang met een emotioneel randje; de aanslag in Luik van 13 december ligt immers nog vers in het geheugen.
Afgeleid uit de volle bussen vanuit België, een aanzienlijk aanbod van rood-witte nummerplaten op de parkings en een zachte Vlaamse (of Franse) tongval, zijn onze landgenoten sterk vertegenwoordigd. De beoefenaars van de zachte ‘g’ zijn eveneens te herkennen aan de vele zakken in hun handen.
De winkeljuffrouw van de Vanilia-boetiek is enthousiast over haar Belgische klanten: “We krijgen hier zeer veel Belgen over de vloer en niet alleen om te kijken. Ze kopen veel. Al lachend vragen we ons altijd af of ze weer een of andere feestdag hebben!”
De ogen van de gerante van de Maastrichtse Accessorize-vestiging fonkelen wanneer de kooplust van de Belgen ter sprake komt: “Wij hebben altijd veel Belgische klanten en vooral tijdens de kerstperiode. Sommigen geven hier gemakkelijk 300 euro uit wat veel is gezien de lage prijzen. Onze zuiderburen komen hier graag winkelen, de Belgische kledingwinkels staan immers achter met de mode. Althans dat heb ik me laten wijsmaken! (lacht)”
In de Nederlands-Limburgse stad is het aangenaam vertoeven en de aanwezigheid van het water (de Maas nvdr) in combinatie met het bourgondische karakter trekt de Belgen aan.
“Wij komen hier voor de gemoedelijkheid en een ander aanbod van winkels. Tegelijkertijd zijn we er eens tussenuit.”, zeggen de mooi opgedirkte gezusters Hesemans in koor. “Al mankeert er toch een uitgesproken kerstsfeer in de winkelstraten”, vervolgen ze ietwat ontgoocheld.
De kerstsfeer in al haar geuren en kleuren kan je wel opsnuiven op de kerstmarkt. Contrasterende aroma’s van glühwein, smoutebollen, tartiflette en dies meer verwelkomen de bezoekers zodat een lichtjes misselijkmakend gevoel je bekruipt. De typische kerstdeuntjes zetten de mensen aan tot spontane en belachelijke dansmoves. Helaas ontbreekt de winterkou die door merg en been snijdt en die noopt tot een druppelke louter en alleen om het warm te krijgen. Sneeuw zou het beeld compleet maken, een romantische sfeer waarin het aanzicht van platte commercie smelt als een bakvis voor Justin Bieber.
Het plein wordt herschapen in één groot pretpark en lichtfestijn. Speciale kerstspookhuizen, achtbanen omhuld in lichtjes, alles ademt een kerstsfeer. Al is het dansen op een slappe koord tussen enerzijds hypocrisie en commercie en het warme gevoel van de tijd van het jaar anderzijds; een periode gehuld in de zoete zweem van wereldvrede.
In een gigantische tent vloeien de alcoholische dranken rijkelijk onder andere de gloeiende stier, een verrassende combinatie van glühwein en redbull. Bijna oorverdovende liedjes teisteren de lichtjes verkleumde oren en het is heus niet allemaal kerstmuziek. Carnaval is niet veraf. Een fervent feestvierder getuigt: “Een occasioneel jenevertje gekoppeld aan de schlagermuziek, dat is Kerstmis eh!”
Ook op de kerstmarkt worden kerstinkopen gedaan. Kraampjes met de nieuwste espressotoestellen, allerhande postuurkes, pikante worsten enzovoort… Het ene al wat nuttiger dan het andere. Bij het buitenkomen van de overdekte wierookstand komen twee nuchtere mannen al proestend buiten: “Da’s stinken, eh man?”
De uitbater van de oosterse boeddhastand houdt er een erg opmerkelijke verkoopstruc op na. Hij begroet een vrolijk giechelende groep vriendinnen met een zeer raar en smalend klinkend gelach. Een bewijs dat het ook luchtiger kan is te horen bij het kraampje dat sjaaltjes verkoopt voor vijf euro. Een vrouw met haar hondje in de handtas, grabbelt wat in de sjaaltjes zonder al te veel interesse. De mollige verkoper reageert met een kwinkslag: “Ik heb nog juist vijf euro nodig en dan kan ik gaan eten.” De vrouw antwoordt lachend: “Dan zal ik u uit de nood helpen mijne jong, want zo ziet ge eruit!”. Meteen was de man een stuk uit het assortiment kwijt.
Wachtend op de bus naar het thuisfront, staat er een jongen wat onhandig zijn cadeaus in zakken te reorganiseren zodat uiteindelijk een zak scheurt en hij geen onderkomen voor zijn talrijke pakjes meer heeft. Na wat gemeenzaam gegniffel en uitgewisselde knipogen tussen omstaanders, snelt een lieve oudere vrouw hem tegemoet om te helpen met een plastic zak aangereikt door een behulpzaam meisje. De jongen is zichtbaar ontroerd door de behulpzaamheid. Om het hartverwarmende als het ware extra in de verf te zetten, begint het alsnog te sneeuwen zodat een instant gevoel van romantiek je bekruipt.